Ох і ах, альбо як Пінская шляхта не падзяліла вуллі ў 17 ст.

Па матчынай лініі шмат маіх продкаў належалі да пінскай шляхты. Магчыма таму твор Дуніна-Марцінкевіча з аднайменным назовам мне так блізкі і нібыта больш родны. І ў сямейных гісторыях я бачу нейкія паралелі з творам Дуніна-Марцінкевіча: і гонар, і складаны выбар годнага партнэра, і дробныя сваркі за маёмасць і шмат іншага…

Сярод прозвішчаў, якія сустракаюцца ў маім дрэве найчасцей ёсць Некрашэвічы, Барычэўскія і Вярэнічы. Шчыра кажучы, мне вельмі пашанцавала, што ўсе тры прозвічшы мелі справы ад дваранскім паходжанні ў Мінскім дваранскім дэпутацкім сходзе і захаваліся ў Нацыянальным гістарычным архіве ў фондзе 319. Яшчэ больш мне пашанцавала, што два прозвішчы пачытаюцца на літары Б і В, а адпаведна ўваходзяць у другі і трэці том Гербоўніка беларускай шляхты. Ну і нарэшце вялікі дзякуй спадару Анатолю Статкевічу-Чабаганаву за тое, што трэці том ягонай серыі кніг «Я — сын Ваш» распавядае пра «Некрашевічаў герба «Любіч». Літару Н у серыі Гербоўніка давялося б чакаць яшчэ доўга, а так ужо ёсць адзін надрукаваны вывад Некрашэвічаў (сямейнае дрэва да пачатку 19 ст.).

Аднак ёсць адна важная акалічнасць. Для таго, каб напоўніцу выкарыстаць існуючыя вывады, трэба самой шмат часу правесці ў архіве і даследваць гісторыю сям’і да пачатку 19 стагоддзя. Улічваючы “павольнае абслугоўванне радаводнікаў” і чэргі у гістарычным архіве, гэта справа гэта не аднаго году. Са згаданых прозвічаў на сённяшні дзень у мяне атрымалася з’яднаць толькі адну лінію Некрашэвічаў.

Атрымалася гэта так. Я неяк шукала ў інтэрнэце патрэбныя мне прозвішчы і напаткала запіс на адным з форумаў пра тое, што ёсць апрацаваны вывад Некрашэвічаў-Стахоўскіх. Гэта вывад ад 22.11.1802 года (Нацыянальны Гістарычны архіў Беларусі. Ф. 319 (Менскі дваранскі дэпутацкі сход), воп. 1, спр. 32а (дэкрэты вывадаў 1802 году, кн. 1), арк. 631-638адв). Цікава тое, што ў адрозненні ад вышэй згаданай серыі “Я – сын Ваш” і гісторыі Некрашэвічаў гэта іншая лінія (герб таксама Любіч). Але гэта менавіта тая лінія, якая была патрэбная мне. Ужо колькі разоў у думках, у размовах і зараз у блогу дзякую я Пятру Мацьвееву Некрашэвічу і ягонай жонцы (эх, жаночыя імёны вельмі складана аднаўляць на вялікі жаль) за тое, што ў 1771 годзе яны назвалі свайго сына і майго продка ў шостым пакаленні Яўменам. Нетыповае для вываду імя (яно было толькі адно такое) і дазволіла мне з’яднаць сваё дрэва з больш раннім.

Так што вось ён чароўны ланцуг імёнаў Некрашэвічаў праз стагоддзі: Фёкла (прабабуля) – Стэфан – Фёдар – Яўмен – Пётар – Мацьвей –  Андрэй – Багдан – Кірдзей – Ян/Іван – Багдан – Макей – Міхна – і Ян (нар. да 1554 г.)

Гэты прыклад з геалагічным форумам не раз натхняў мяне на далейшыя пошукі не толькі ў архівах, але і ў іншых крыніцах, то бок форумах, артыкулах і нават сацыяльных сетках. Не верыце? А вы паспрабуйце!

Вяртаючыся да загалоўку сённяшняй нататкі, распавяду пра сённяшні пошук на прасторах інтэрнэту. Зноўку шукала Некрашэвічаў і напаткала вось на другі выпуск Беларускага археаграфічнага штогодніка за 2001 год. Мяне зацікавіў артыкул ДАКУМЕНТАЛЬНЫЯ МАТЭРЫЯЛЫ XVI — ХVIII стст. У ФОНДАХ НАЦЫЯНАЛЬНАГА МУЗЕЯ ГІСТОРЫІ І КУЛЬТУРЫ БЕЛАРУСІ, аўтары спадар Г. М. Брэгер і спадарыня Л. А. Лінская (старонкі 105-120). Аўтары апісваюць дакумент №36, які “належыць да
архіва нейкага шляхціца з Пінскага павета (аколіца Плотніца)”. Цытую (стар. 117):

36. Квітацыйны ліст зямянаў ЯКМ* Пінскага пав. Стахоўскіх — Мікалая Андрэевіча Гацэвіча, Астафія Крыштафавіча і Аляксандра Грыгоравіча Зялевічаў-Вярэнічаў, Даніэля Андрэевіча Вярэніча, Аляксандра Фёдаравіча Комара, Лявона Васільевіча, Фёдара Мікалаевіча, Аляксандра Паўлавіча і Багдана Кірдэевіча Некрашэвічаў, з аднаго боку, і Філона Міхайлавіча Вабішчэвіча-Плотніцкага, з другога боку, аб пагадненні ў справе захопу Стахоўскімі ў сваёй Стахоўскай пушчы на ўрочышчу ў Забароўскай купе ў дворышчу Некрашэвіч вулляў з пчоламі і без пчолаў, якія належалі Плотніцкаму.Стахава, 28.02.1696.Польская мова, 2 арк. Пячатак няма.Подпісы: 1. Андрэй Юнкевіч-Плотніцкі; 2. Ян Комар; 3. Аляксандр Комар-Стахоўскі.

*NB: ЯКМ – Яго каралеўскай міласці

Ого! Вось пра што ты дбаў, Багдан Кірдзеявіч, мой прамы продак у 10-ым пакаленні. Справа падаецца не такая простая, калі столькі людзей задзенічана было. Пэўна шмат там было пчолаў… Трэба абавязкова азнаёміцца з гэным дакументам.

Гэтая сённяшняю знаходка мяне вельмі ўсцешыла і прымусіла задумацца пра тое, што яшчэ шмат архіваў, музеяў і бібліятэкаў, дзе захоўваецца мая гісторыя. А значыць шмат будзе і адкрыццяў.

Гербоўнік беларускай шляхты, літара В

Гербоўнік беларускай шляхты, літары А, Б і В

Учора ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі адбылася прэзентацыя трэцяга тома “Гербоўніка беларускай шляхты” на літару В. Падзея знакавая, бо з моманту, калі быў выдадзены папярэдні том, прайшло ўжо сем год. Выдавецтва “Беларусь” выпусціла наклад у 700 асобнікаў, і кніга ўжо ёсць у кнігарнях. Для параўнання першы том выйшаў накладам у 150 і другі ў 300 асобнікаў, абодва папярэднія выданні ўжо немагчыма знайці ў кнігарнях, але можна было пабачыць на прэзентацыі і патрымаць у руках.

Дарэчы, трэці том можна таксама набыць у архіве за 177600 Br (плюс 5000 камісіі пры аплаце ў Белінвестбанку ці 15000 у іншых банках). Кошт меншы чым у кнігарнях, але трэба аплаціць квітанцыю ў банку і толькі тады можна прыдбаць кнігу. 700 асобнікаў не так шмат, так што варта паспяшацца.

Вяртаючыся да прэзентацыі гербоўніка: учора было шмат цікавых размоўваў і гісторыяў, якія сягаюць у пачатак дзевя ностых, калі пачалася праца над дадзенай серыяй. Натуральна, хочацца, каб новыя тамы выходзілі штогод, а не раз у пяць-сем год. Аўтары тома паабяцалі, што будуць намагацца змяніць дадзены трэнд і выдаваць новыя тамы раз на два гады. Так што чакаем наступную літару ў 2016 годзе.

Гербоўнік беларускай шляхты, Т3
Трэці том гербоўніка

 

Цікава, што кірылічнай літары В пашанцавала быць у пачатку алфавіта і яна з’явілася ў трэцім томе. Шляхецкія роды на літару V ці W звычайна з’яўляюцца ў друку аднымі з апошніх ці ўвогуле не з’яўляюцца. Так што беларускім даследчыкам пашанцавала ў пэўным сэнсе, асабліва калі сярод іх продкаў ёсць шляхцічы з прозвічшам на літару В.

Мне таксама пашанцавала (пра гэта напішу асобна), а Вам?